Từ ngày 01/01/2026, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Nhiều quy định mới liên quan đến điều kiện chi phí được trừ đã và đang khiến không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi, gặp vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm và đặt câu hỏi tại Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính là:
Trường hợp doanh nghiệp trả lương cho người lao động bằng tiền mặt hoặc hiện vật, với giá trị trên 5 triệu đồng/người/lần chi trả, thì khoản chi này có được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp hay không?
1. Cơ sở phát sinh vướng mắc
Theo phản ánh của doanh nghiệp, tại điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định:
“Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.”
Từ quy định này, doanh nghiệp lo ngại rằng việc trả lương bằng tiền mặt hoặc hiện vật với giá trị trên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả có thể bị coi là không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt, dẫn đến nguy cơ bị loại khỏi chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.
2. Quan điểm và hướng dẫn của Bộ Tài chính
Trả lời nội dung nêu trên, Bộ Tài chính đã viện dẫn trực tiếp Điều 9 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và các quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, đồng thời làm rõ phạm vi áp dụng của điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo đó, Điều 9 Luật Thuế TNDN quy định doanh nghiệp được trừ các khoản chi nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện:
- Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
- Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp;
- Đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị lớn, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc này. Tuy nhiên, Bộ Tài chính khẳng định rằng:
Quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt chỉ áp dụng đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán có tính chất tương tự; không áp dụng đối với tiền lương, tiền công trả cho người lao động.
Nói cách khác, tiền lương không phải là khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ, mà là chi phí nhân công, nên không thuộc diện bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả khi giá trị mỗi lần chi trả trên 5 triệu đồng.
3. Điều kiện để tiền lương được tính vào chi phí được trừ
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, để tiền lương, tiền công được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện chung sau:
- Có hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế trả lương hợp pháp;
- Có bảng lương, bảng chấm công và chứng từ chi trả theo quy định;
- Khoản chi phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc doanh nghiệp chi trả bằng tiền mặt, chuyển khoản hay hiện vật không làm thay đổi bản chất của chi phí, miễn là doanh nghiệp chứng minh được việc chi trả là có thật, hợp pháp và liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.